Νεότερη Ιστορία της Ασσυριακής Εκκλησίας της Ανατολής
Από την ίδρυση του δευτέρου Πατριαρχείου της Εκκλησίας της Ανατολής στο Κουντσανίς, οι Ασσύριοι των ορεινών περιοχών της Τουρκίας, καθώς και εκείνοι της πεδιάδας του Ούρμια, υπάκουαν στον Μααρ Σιμούν.
Ο Πατριαρχικός Καθεδρικός Ναός του Μααρ Σαλίτα ολοκληρώθηκε το 1689 μ.Χ., και περίπου δώδεκα επίσκοποι και μητροπολίτες βρίσκονταν σε κοινωνία με τον πατριάρχη αυτόν. Στο μεταξύ, η γραμμή του Μααρ Ελία από το Αλκουός ηγείτο των Ασσυρίων της πεδιάδας της Νινευή και των περιχώρων της. Μέχρι το 1830, η παλαιά γραμμή του Μααρ Ελία στο Αλκουός είχε προσχωρήσει πλήρως στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, και το μοναδικό «Νεστοριανό» Πατριαρχείο κυβερνιόταν από τη δυναστεία των Μααρ Σιμούν.
Με την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου το 1914, η Ασσυριακή Εκκλησία και το Έθνος υπέφεραν σκληρά από τα μουσουλμανικά κράτη της εποχής. Το 1918, ο Καθολικός-Πατριάρχης Μααρ Βενιαμίν Σιμούν ΙΘ΄ (1887–1918) μαρτύρησε από τον Κούρδο αρχηγό Ισμαήλ Αγά (Σίμκο), αφήνοντας τους Ασσυρίους στο έλεος των Οθωμανών και των Κούρδων γειτόνων τους. Με τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Ασσύριοι έμειναν χωρίς δική τους πατρίδα, και οι υποσχέσεις των δυτικών μεγάλων δυνάμεων ξεχάστηκαν και δεν εκπληρώθηκαν. Το 1920, η πλειονότητα των Ασσυρίων μετακινήθηκε από το Ούρμια του Ιράν στο στρατόπεδο Μπακούμπα κοντά στη Βαγδάτη. Έζησαν υπό φρικτές, απάνθρωπες συνθήκες· δεκάδες χιλιάδες έχασαν τη ζωή τους στον δρόμο μεταξύ 1918 και 1920.
Σταδιακά, ο ασσυριακός λαός άρχισε να ανασυγκροτείται μετά τη δημιουργία του ανεξάρτητου κράτους του Ιράκ, αλλά χωρίς καμία αναγνώριση δικαιώματος στη γη των αρχαίων προγόνων τους. Το 1933, όμως, ένα νέο κύμα θηριωδιών διαπράχθηκε εναντίον των Ασσυρίων του Ιράκ, αυτήν τη φορά από τη μοναρχία του Ιράκ. Μία ομάδα Ασσυρίων αναγκάστηκε να καταφύγει στη Συρία, τότε γαλλική αποικία. Μία σύγκρουση με τις ιρακινές δυνάμεις οδήγησε στον θάνατο αρκετών χιλιάδων Ασσυρίων, και όσοι διέφυγαν εγκαταστάθηκαν κατά μήκος του ποταμού Χαμπούρ.
Ο μακαριστός Μααρ Εσάι Σιμούν ΚΓ΄ (1908–1975), Πατριάρχης της Ασσυριακής Εκκλησίας, εξορίστηκε μαζί με την πατριαρχική οικογένεια μετά τη σφαγή του 1933 και εγκαταστάθηκε για ένα διάστημα στην Κύπρο, υπό βρετανική διοίκηση. Αργότερα μετέβη στις Ηνωμένες Πολιτείες, εγκαθιστάμενος αρχικά στο Σικάγο το 1940. Από τότε, η έδρα του Καθολικού-Πατριάρχη της Ασσυριακής Εκκλησίας παρέμεινε στη διασπορά.
Οι δεκαετίες του 1970 και του 1990 — μετά τον Α΄ Πόλεμο του Κόλπου — γνώρισαν μεγάλο κύμα μετανάστευσης Ασσυρίων από το Ιράκ, το Ιράν, τη Συρία, τον Λίβανο και την Τουρκία. Αυτές οι μετακινήσεις οδήγησαν στη δημιουργία μεγάλης ασσυριακής διασποράς, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Έξω από την πατρίδα, ιδρύθηκαν εκκλησίες και πολιτιστικοί σύλλογοι. Οι ενορίες οργανώθηκαν σε επισκοπές και για πρώτη φορά ιδρύθηκαν επισκοπικοί θρόνοι στη Δύση. Αυτές οι κοινότητες συνεχίζουν να αυξάνονται σε αριθμό και επιρροή.
Το 1975, η Πατριαρχική Έδρα έμεινε κενή με τον θάνατο του Πατριάρχη Μααρ Εσάι Σιμούν ΚΓ΄. Οι ασσύριοι επίσκοποι συγκεντρώθηκαν στο Λονδίνο το 1976 και εξέλεξαν στον πατριαρχικό θρόνο τον Μααρ Ντίνκα, τότε επίσκοπο του Ιράν. Ο νέος Πατριάρχης έλαβε το όνομα Μααρ Ντίνκα Δ΄. Λίγο μετά την εκλογή του, ήρθε σε άμεση επαφή με τους Ασσυρίους που ζούσαν σε Ιράκ, Ιράν, Συρία και Λίβανο. Το 1980, η Πατριαρχική Έδρα μεταφέρθηκε στο Σικάγο. Μετά τη λήξη του Β΄ Πολέμου του Κόλπου το 2003, αποφασίστηκε η επιστροφή της πατριαρχικής έδρας στην πατρίδα, στο Αρμπίλ, στο βόρειο Ιράκ.
Μετά την κοίμηση της Αγιότητάς του Μααρ Ντίνκα Δ΄ στις 23 Μαρτίου 2015, το Συμβούλιο των Ιεραρχών της Ασσυριακής Εκκλησίας της Ανατολής συνεκλήθη σε Σύνοδο στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού στο Αρμπίλ. Στις 18 Σεπτεμβρίου 2015, οι Ιεράρχες εξέλεξαν τον Μααρ Γεβργής Σλίβα ως τον 121ο Καθολικό-Πατριάρχη της Αγίας Έδρας Σελεύκειας-Κτησιφών. Στις 27 Σεπτεμβρίου 2015, ενθρονίστηκε και χειροτονήθηκε στον ίδιο Καθεδρικό, υπό την προεδρία του μακαριστού Μααρ Απρέμ Μούκεν, Μητροπολίτη του Μαλαμπάρ και της Ινδίας, και του Μααρ Μελίς Ζάια, Μητροπολίτη Αυστραλίας, Νέας Ζηλανδίας και Λιβάνου. Ο Μααρ Γεβργής Σλίβα έλαβε το εκκλησιαστικό όνομα Μααρ Γεβργής Γ΄. Μετά την παραίτησή του το 2021, η Ιερά Σύνοδος συγκλήθηκε και πάλι στο Αρμπίλ, όπου στις 8 Σεπτεμβρίου 2021 ο Θεοφιλέστατος Μααρ Άβα Ρόυελ, Επίσκοπος Καλιφόρνιας, εξελέγη ομόφωνα ως 122ος Καθολικός-Πατριάρχης. Στις 13 Σεπτεμβρίου 2021 χειροτονήθηκε και ενθρονίστηκε στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού, λαμβάνοντας το εκκλησιαστικό όνομα Μααρ Άβα Γ΄, και έγινε έτσι ο πρώτος ιεράρχης γεννημένος στη Δύση που ανυψώθηκε στον Πατριαρχικό Θρόνο της Ασσυριακής Εκκλησίας της Ανατολής.
Σήμερα, η Ασσυριακή Εκκλησία και το Έθνος αποτελούν μια ζωντανή κοινότητα στη Βόρεια Αμερική, την Αυστραλία, την Ευρώπη και σε άλλα μέρη της Ασίας. Η μεγάλη πλειονότητα των Ασσυρίων βρίσκεται πλέον στη διασπορά και όχι στην πατρογονική τους γη, τη Μεσοποταμία — το σημερινό Ιράκ. Αιώνες διωγμών και βίαιων μετακινήσεων αποδεκάτισαν τον άλλοτε πολυάριθμο πληθυσμό τους, ωστόσο η κοινότητα συνεχίζει να διατηρεί την αρχαία ιστορία και κληρονομιά της.
Οι απόγονοι των αρχαίων Ασσυρίων που κατοικούσαν στο «Λίκνο του Πολιτισμού» βρίσκονται σήμερα διάσπαρτοι σε όλο τον κόσμο. Ο αγώνας τους για εθνικά, πολιτιστικά και θρησκευτικά δικαιώματα στην πατρίδα τους συνεχίζεται.
Ο Πατριαρχικός Καθεδρικός Ναός του Μααρ Σαλίτα ολοκληρώθηκε το 1689 μ.Χ., και περίπου δώδεκα επίσκοποι και μητροπολίτες βρίσκονταν σε κοινωνία με τον πατριάρχη αυτόν. Στο μεταξύ, η γραμμή του Μααρ Ελία από το Αλκουός ηγείτο των Ασσυρίων της πεδιάδας της Νινευή και των περιχώρων της. Μέχρι το 1830, η παλαιά γραμμή του Μααρ Ελία στο Αλκουός είχε προσχωρήσει πλήρως στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, και το μοναδικό «Νεστοριανό» Πατριαρχείο κυβερνιόταν από τη δυναστεία των Μααρ Σιμούν.
Με την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου το 1914, η Ασσυριακή Εκκλησία και το Έθνος υπέφεραν σκληρά από τα μουσουλμανικά κράτη της εποχής. Το 1918, ο Καθολικός-Πατριάρχης Μααρ Βενιαμίν Σιμούν ΙΘ΄ (1887–1918) μαρτύρησε από τον Κούρδο αρχηγό Ισμαήλ Αγά (Σίμκο), αφήνοντας τους Ασσυρίους στο έλεος των Οθωμανών και των Κούρδων γειτόνων τους. Με τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Ασσύριοι έμειναν χωρίς δική τους πατρίδα, και οι υποσχέσεις των δυτικών μεγάλων δυνάμεων ξεχάστηκαν και δεν εκπληρώθηκαν. Το 1920, η πλειονότητα των Ασσυρίων μετακινήθηκε από το Ούρμια του Ιράν στο στρατόπεδο Μπακούμπα κοντά στη Βαγδάτη. Έζησαν υπό φρικτές, απάνθρωπες συνθήκες· δεκάδες χιλιάδες έχασαν τη ζωή τους στον δρόμο μεταξύ 1918 και 1920.
Σταδιακά, ο ασσυριακός λαός άρχισε να ανασυγκροτείται μετά τη δημιουργία του ανεξάρτητου κράτους του Ιράκ, αλλά χωρίς καμία αναγνώριση δικαιώματος στη γη των αρχαίων προγόνων τους. Το 1933, όμως, ένα νέο κύμα θηριωδιών διαπράχθηκε εναντίον των Ασσυρίων του Ιράκ, αυτήν τη φορά από τη μοναρχία του Ιράκ. Μία ομάδα Ασσυρίων αναγκάστηκε να καταφύγει στη Συρία, τότε γαλλική αποικία. Μία σύγκρουση με τις ιρακινές δυνάμεις οδήγησε στον θάνατο αρκετών χιλιάδων Ασσυρίων, και όσοι διέφυγαν εγκαταστάθηκαν κατά μήκος του ποταμού Χαμπούρ.
Ο μακαριστός Μααρ Εσάι Σιμούν ΚΓ΄ (1908–1975), Πατριάρχης της Ασσυριακής Εκκλησίας, εξορίστηκε μαζί με την πατριαρχική οικογένεια μετά τη σφαγή του 1933 και εγκαταστάθηκε για ένα διάστημα στην Κύπρο, υπό βρετανική διοίκηση. Αργότερα μετέβη στις Ηνωμένες Πολιτείες, εγκαθιστάμενος αρχικά στο Σικάγο το 1940. Από τότε, η έδρα του Καθολικού-Πατριάρχη της Ασσυριακής Εκκλησίας παρέμεινε στη διασπορά.
Οι δεκαετίες του 1970 και του 1990 — μετά τον Α΄ Πόλεμο του Κόλπου — γνώρισαν μεγάλο κύμα μετανάστευσης Ασσυρίων από το Ιράκ, το Ιράν, τη Συρία, τον Λίβανο και την Τουρκία. Αυτές οι μετακινήσεις οδήγησαν στη δημιουργία μεγάλης ασσυριακής διασποράς, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Έξω από την πατρίδα, ιδρύθηκαν εκκλησίες και πολιτιστικοί σύλλογοι. Οι ενορίες οργανώθηκαν σε επισκοπές και για πρώτη φορά ιδρύθηκαν επισκοπικοί θρόνοι στη Δύση. Αυτές οι κοινότητες συνεχίζουν να αυξάνονται σε αριθμό και επιρροή.
Το 1975, η Πατριαρχική Έδρα έμεινε κενή με τον θάνατο του Πατριάρχη Μααρ Εσάι Σιμούν ΚΓ΄. Οι ασσύριοι επίσκοποι συγκεντρώθηκαν στο Λονδίνο το 1976 και εξέλεξαν στον πατριαρχικό θρόνο τον Μααρ Ντίνκα, τότε επίσκοπο του Ιράν. Ο νέος Πατριάρχης έλαβε το όνομα Μααρ Ντίνκα Δ΄. Λίγο μετά την εκλογή του, ήρθε σε άμεση επαφή με τους Ασσυρίους που ζούσαν σε Ιράκ, Ιράν, Συρία και Λίβανο. Το 1980, η Πατριαρχική Έδρα μεταφέρθηκε στο Σικάγο. Μετά τη λήξη του Β΄ Πολέμου του Κόλπου το 2003, αποφασίστηκε η επιστροφή της πατριαρχικής έδρας στην πατρίδα, στο Αρμπίλ, στο βόρειο Ιράκ.
Μετά την κοίμηση της Αγιότητάς του Μααρ Ντίνκα Δ΄ στις 23 Μαρτίου 2015, το Συμβούλιο των Ιεραρχών της Ασσυριακής Εκκλησίας της Ανατολής συνεκλήθη σε Σύνοδο στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού στο Αρμπίλ. Στις 18 Σεπτεμβρίου 2015, οι Ιεράρχες εξέλεξαν τον Μααρ Γεβργής Σλίβα ως τον 121ο Καθολικό-Πατριάρχη της Αγίας Έδρας Σελεύκειας-Κτησιφών. Στις 27 Σεπτεμβρίου 2015, ενθρονίστηκε και χειροτονήθηκε στον ίδιο Καθεδρικό, υπό την προεδρία του μακαριστού Μααρ Απρέμ Μούκεν, Μητροπολίτη του Μαλαμπάρ και της Ινδίας, και του Μααρ Μελίς Ζάια, Μητροπολίτη Αυστραλίας, Νέας Ζηλανδίας και Λιβάνου. Ο Μααρ Γεβργής Σλίβα έλαβε το εκκλησιαστικό όνομα Μααρ Γεβργής Γ΄. Μετά την παραίτησή του το 2021, η Ιερά Σύνοδος συγκλήθηκε και πάλι στο Αρμπίλ, όπου στις 8 Σεπτεμβρίου 2021 ο Θεοφιλέστατος Μααρ Άβα Ρόυελ, Επίσκοπος Καλιφόρνιας, εξελέγη ομόφωνα ως 122ος Καθολικός-Πατριάρχης. Στις 13 Σεπτεμβρίου 2021 χειροτονήθηκε και ενθρονίστηκε στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού, λαμβάνοντας το εκκλησιαστικό όνομα Μααρ Άβα Γ΄, και έγινε έτσι ο πρώτος ιεράρχης γεννημένος στη Δύση που ανυψώθηκε στον Πατριαρχικό Θρόνο της Ασσυριακής Εκκλησίας της Ανατολής.
Σήμερα, η Ασσυριακή Εκκλησία και το Έθνος αποτελούν μια ζωντανή κοινότητα στη Βόρεια Αμερική, την Αυστραλία, την Ευρώπη και σε άλλα μέρη της Ασίας. Η μεγάλη πλειονότητα των Ασσυρίων βρίσκεται πλέον στη διασπορά και όχι στην πατρογονική τους γη, τη Μεσοποταμία — το σημερινό Ιράκ. Αιώνες διωγμών και βίαιων μετακινήσεων αποδεκάτισαν τον άλλοτε πολυάριθμο πληθυσμό τους, ωστόσο η κοινότητα συνεχίζει να διατηρεί την αρχαία ιστορία και κληρονομιά της.
Οι απόγονοι των αρχαίων Ασσυρίων που κατοικούσαν στο «Λίκνο του Πολιτισμού» βρίσκονται σήμερα διάσπαρτοι σε όλο τον κόσμο. Ο αγώνας τους για εθνικά, πολιτιστικά και θρησκευτικά δικαιώματα στην πατρίδα τους συνεχίζεται.
